อาหารที่ช่วยให้กล้ามเนื้อแข็งแรง สำหรับผู้ป่วยที่ต้องให้อาหารสายยางการดูแลผู้ป่วยให้อาหารทางสายยางที่เริ่มมีอาการกล้ามเนื้อลีบหรือต้องการสร้างความแข็งแรง ต้องเน้นสารอาหารที่เรียกว่า "โปรตีนคุณภาพสูง" ร่วมกับพลังงานที่เพียงพอ เพื่อไม่ให้ร่างกายไปดึงกล้ามเนื้อมาเผาผลาญเป็นพลังงานครับ
วัตถุดิบและสูตรอาหารที่ช่วยเน้นเรื่องกล้ามเนื้อโดยเฉพาะครับ
1. แหล่งโปรตีนหลัก (Building Blocks)
โปรตีนเปรียบเหมือนอิฐที่ใช้สร้างกล้ามเนื้อ สำหรับอาหารปั่นควรเลือกดังนี้:
อกไก่ต้มสุก: เป็นแหล่งโปรตีนที่ดีที่สุด ไขมันต่ำ ปั่นง่าย และร่างกายดูดซึมไปใช้ซ่อมแซมกล้ามเนื้อได้ดี
ไข่ขาวต้มสุก: มีโปรตีน "อัลบูมิน" สูงมาก ช่วยเพิ่มมวลกล้ามเนื้อและลดอาการบวมน้ำ (ควรใช้ไข่ต้มสุก 100% เพื่อการดูดซึมที่สมบูรณ์)
ปลาน้ำจืดเนื้อขาว: เช่น ปลานิล ปลาทับทิม มีโปรตีนย่อยง่าย (ต้องกรองก้างออกให้เกลี้ยง)
2. สารอาหารเสริมพลังและการทำงานของกล้ามเนื้อ
ฟักทอง/กล้วยน้ำว้า: ให้คาร์โบไฮเดรตและ โพแทสเซียม ซึ่งจำเป็นต่อการยืดหดตัวของกล้ามเนื้อ และช่วยให้ร่างกายมีพลังงานเพียงพอจนไม่ต้องไปสลายกล้ามเนื้อมาใช้
น้ำมันรำข้าว: ให้ไขมันดีและพลังงานเข้มข้น ช่วยให้โปรตีนทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ
วิตามินบีรวม: (พบในข้าวกล้องปั่น หรือตับไก่ต้มเล็กน้อย) ช่วยเรื่องระบบประสาทที่สั่งการไปยังกล้ามเนื้อ
🥣 ตัวอย่างสูตรอาหารปั่น "เสริมกล้ามเนื้อ" (1,000 ซีซี)
สูตรนี้เน้นความเข้มข้นของโปรตีนและพลังงานที่สมดุลครับ
วัตถุดิบ ปริมาณ หน้าที่หลัก
อกไก่ต้มสุก 150 - 200 กรัม สร้างมวลกล้ามเนื้อหลัก
ไข่ขาวต้มสุก 4 - 5 ฟอง เสริมโปรตีนสะอาด ลดการลีบตัว
ฟักทองต้มสุก 150 กรัม พลังงานและเกลือแร่สำคัญ
กล้วยน้ำว้าสุก 1 - 2 ลูก ช่วยการทำงานของกล้ามเนื้อ
ผักกาดขาวต้ม 100 กรัม ช่วยเรื่องกากใย (ป้องกันท้องผูก)
น้ำมันรำข้าว 2 ช้อนโต๊ะ ไขมันดี เพิ่มความหนาแน่นพลังงาน
น้ำสะอาด เติมจนครบ 1,000 ซีซี ปรับความหนืดให้พอดี
⚠️ ข้อควรระวังสำคัญ (เพื่อความปลอดภัย)
การกรองอาหาร: เนื่องจากสูตรนี้มีเนื้อสัตว์เยอะ ต้องกรองด้วยตะแกรงตาถี่ 2 รอบ เสมอ เพื่อป้องกันเศษอกไก่อุดตันสายยาง ซึ่งจะทำให้ผู้ป่วยต้องเจ็บตัวจากการเปลี่ยนสายใหม่
เช็กค่าไต: หากผู้ป่วยมีภาวะ "โรคไต" ร่วมด้วย ต้องระวังการให้โปรตีนสูงเกินไป ควรปรึกษาแพทย์เพื่อคำนวณปริมาณโปรตีนที่ปลอดภัยครับ
กายภาพบำบัด (Passive Exercise): แม้อาหารจะดีแค่ไหน แต่ถ้ากล้ามเนื้อไม่ถูกขยับเลย ร่างกายจะสลายกล้ามเนื้อทิ้งตามธรรมชาติ ผู้ดูแลควรช่วยขยับแขนขาและยืดเหยียดให้ผู้ป่วยทุกวันครับ
💡 เคล็ดลับเพิ่มเติม
หากทำอาหารปั่นเองลำบาก ปัจจุบันมี "อาหารสูตรสำเร็จทางการแพทย์" ที่มีส่วนผสมของ HMB (สารที่ช่วยยับยั้งการสลายกล้ามเนื้อ) ซึ่งสะดวกและคำนวณสารอาหารมาให้ครบถ้วนแล้วครับ
